شركت ملي پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي ايران به عنوان يكي از چهارشركت اصلي وزارت نفت راهبري و نظارت بر فعاليت شركت هاي فرعي شامل شركت ملي پخش فرآورده هاي نفتي ايران، شركت خطوط لوله و مخابرات نفت ايران، شركت پالايش نفت آبادان،‌ شركت پالايش نفت امام خميني(ره) شازند، شركت مهندسي و ساختمان نفت ايران را برعهده دارد. ماموريت شركت ملي پالايش و پخش به سه بخش توليد، انتقال و توزيع (به عنوان حلقه هاي زنجيره ارزش فعاليت هاي پايين دستي) تقسيم مي شود كه علاوه بر سه بخش ذكر شده مسئوليت ارائه خدمات مهندسي و مخابرات به شركت هاي زنجيره تامين را برعهده دارد.

این شرکت با اجرای طرح های متمادی از سال های گذشته تاکنون نقش موثری در بخش پایین دستی صنعت نفت ایفا و به دستاوردهای مهمی رسیده است که از جمله آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • رشد ۴۳ درصدی ظرفیت پالایشی نفت کشور( افزایش ظرفیت پالایش نفت کشور از یک میلیون و ۷۰۰  به ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه در روز)

  •  توزیع بنزین و نفت گاز یورو۴ در بیش از 80 درصد شهرهای کشور

  •  ورود به بورس انرژی به منظور تحقق چشم انداز درآمدزایی ۱.۵ میلیارد دلاری

  •  توسعه زیرساخت های شبکه CNG 

  • ارایه پیشنهاد اجرای طرح رایگان دوگانه سوز کردن خودروهای عمومی و مسافربرهای شخصی به شورای اقتصاد با هدف حمایت و کاهش هزینه های حمل و نقل و بهبود هوای شهرها که مورد تصویب قرار گرفته و در حال انجام است

  • بهره برداری از طرح های توسعه در پالایشگاه های کشور از جمله تبریز، بندرعباس، اصفهان، امام خمینی (ره) شازند، لاوان و ...

  • توسعه خطوط لوله انتقال فرآورده های نفتی

  •  افزایش ظرفیت ذخیره سازی فراورده های نفتی

  • تکمیل و راه اندازی کامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس بزرگترین پالایشگاه میعانات گازی جهان

  • تعریف و راه اندازی فاز ۴ در پالایشگاه ستاره خلیج فارس با استفاده از امکانات موجود و رساندن طرفیت پالایشی این مجموعه عظیم از ۳۶۰ به ۴۸۰ هزار بشکه در روز

  • طرح پیمایش

  • بر اساس تصويب­نامه شماره 137319/ت 51512هـ مورخ 1393/11/14 هيأت محترم وزيران كارگروهي متشكل از نمايندگان وزارتخانه‌هاي كشور، راه، مسکن و شهرسازي و ستاد مديريت حمل‌ونقل و سوخت و با مسئوليت وزارت نفت جهت اجراي طرح عرضه سوخت بر مبنای پیمایش طي دو مرحله ذیل با اهداف:

1) محاسبه مسافت پيموده شده؛ 2) ارائه سوخت بر اساس پیمایش؛

2) جلوگیری از جابجایی کارتهای سوخت از سایر مناطق به نقاط مرزی؛ در دستور کار قرار گرفت.

  • برند سازي
  •  به استناد ماده 3 قانون وظايف و اختيارات وزارت نفت مصوب مجلس شوراي اسلامي، سياست وزارتخانه در توزيع فرآورده هاي نفتي ارتقاي ايمني، كيفيت بهتر ارائه خدمات و بطور كلي حمايت از حقوق مصرف كنندگان  است .  اين طرح مأموريت و مسؤوليت اصلي شركت ملي پخش فرآورده هاي نفتي ايران در تنظيم بازار فرآورده هاي نفتي مايع و CNG  است با تأكيد بر دراختيار داشتن ذخاير راهبردي فرآورده هاي اصلي كماكان در اختيار اين شركت خواهد بود و شركت ملي پخش نقش حداقلي در حوزه تصدي دارد . اين اهداف با ابلاغ سياست حمايت از تشكيل شركت هاي صاحب صلاحيت معتبر (برند) تأمين مي شود.  

  • توزیع الکترونیکی فرآورده های نفتی که برای اولین بار در کشور در دولت دوازدهم در حال اجراست.

  • خودکفایی در تولید بنزین و حذف کامل واردات این فراورده استراتژیک از سال 1397

  • حذف ریفورمیت از بنزین تولیدی و کاهش قابل توجه آلودگی هوا بالاخص در کلانشهرها  از اوایل دولت یازدهم

  • انجام اقدامات لازم به منطور عرضه سهام ۴ شرکت پالایشی در قالب صندوق پالایشی یکم در بورس

  •  اجرای پروژه تعالی سازمانی  

  • و ...

رسیدن به ظرفیت پالایش 2 میلیون 300 هزار بشکه

ظرفيت پالايش كشور با استناد به عملكرد 9 پالايشگاه نفتي و يك پالايشگاه ميعانات گازي از جايگاه تثبيت شده اي برخوردار شده است. با نگاهي به امار مي توان دريافت كه اجراي طرح‌های افزایش تولید از سال 1392 تا سال تاكنون در پالايشگاه هاي كشور ظرفیت پالایش را از 1.7 میلیون بشکه در روز در سال از اوایل کار دولت یازدهم به 2.3 میلیون بشکه افزایش داده كه این عدد بیانگر رشد ۴۳ درصدی ظرفیت پالایشی ایران است.

 

افزایش تولید بنزین و نفت‌گاز یورو

درحال حاضر با راه اندازي و بهره برداري از واحدهاي ارتقاي كيفيت فرآورده هاي نفتي از سوي شركت پالايش و پخش ظرفيت توليد بنزين  از 56 ميليون ليتر به 115 ميليون ليتر و گازوئيل نیز از 94 ميليون ليتر به 125 ميليون ليتر در روز رسيده است. همچنين ظرفيت توليد بنزين با استاندارد يورو4 به 91 ميليون ليتر و گازوئيل با همين استاندارد به 54 ميليون ليتر در روز رسيده است كه با بهره برداري از طرح تصفيه هيدرو‍ژني نفت گاز در پالايشگاه اصفهان 20 ميليون ليتر ديگر به آن اضافه خواهد شد.

پالايش مصارف انرژي در پالايشگاه ها

رصد، پایش و نظارت بر میزان و چگونگی استفاده از انرژی در پالایشگاه های ده گانه کشور امری ضروری به نظر می رسد که برای محقق ساختن آن، مجموعه اقدامات زنجیرواری صورت گرفته که در نهایت منجر به افزایش بهره وری، کاهش وبهینه‌سازی مصرف انرژی در بخش هاي مختلف اين صنعت شده است.

از جمله اقداماتی كه برای اولین بار در سطح کشور اتفاق افتاده، اندازه گيري و سنجش روزانه معیارهاي مصرف انرژی در پالايشگاه ها بوده است به گونه اي كه درحال حاضر 8 پالایشگاه موفق به استقرار سیستم مدیریت انرژی بر مبناي ایزو 50001 از شرکت های معتبر شده اند و براي دو پالايشگاه ديگر نيز برنامه ريزي لازم صورت گرفته است.

ارسال خوراك به مجتمع هاي پتروشيمي

براساس اين گزارش پالايشگاه ها با افزايش ارسال محموله هاي خوراك اعم از پروپيلن، نفتا، بوتان، اتان و ... به مجتمع هاي پتروشيمي اقدامات لازم را در اين زمينه اجرايي كرده اند. درحال حاضر روزانه 7 هزار مترمكعب خوراك مايع از پالايشگاه ها به مقصد واحد هاي پتروشيمي ارسال مي شود.

درآمدزايي ارزي با عرضه فرآورده ها در بورس انرژي

رونق بازار فروش فرآورده ها نيز يكي ديگر از اولويت هايي بوده است كه براي محقق ساختن آن شركت ملی پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي همكاري قابل توجهي را با بورس انرژي آغاز كرده است؛ به گونه اي كه با ايجاد يك تعامل دوسويه با اين شركت عرضه فرآورده ها بيش از پيش در بورس انرژي برای رسیدن به چشم انداز درآمدزایی ۱.۵ میلیارد دلاری رونق گیرد.

تثبيت جايگاه سهم سي ان جي در سبد سوخت به عنوان سوخت ملي

يكي ديگر از اقدامات اين شركت توسعه سهم سي ان جي در سبد سوخت خودروهاست كه به نوعي هم به اهداف زيست محيطي كمك كرده و هم از نظر اقتصادي دستاوردهايي را در سطح كلان براي كشور رقم زده است كه با باز شدن پاي شورای اقتصاد جهش دوم اين طرح سرعت بالايي گرفت.

با تصويب شوراي اقتصاد طرح «حمایت از تولید و تبدیل کارخانه ای و کارگاهی یک میلیون و ۴۶۰ هزار دستگاه خودروی تاکسی، ون (تاکسی)، وانت و مسافربر شخصی بنزینی به دوگانه سوز» با هدف حمایت و کاهش هزینه های حمل و نقل و بهبود هوای شهرها به صورت رايگان در دستور كار اين شركت قرار گرفت.

احداث خطوط لوله نفت و فرآورده هاي نفتي در كشور

انتقال نفت خام و فرآورده هاي نفتي از ميادين به پالايشگاه ها و از پالايشگاه ها به مقاصد مختلف در 12 منطقه عملياتي از طريق بيش از 14 هزار كيلومتر خط لوله 4 اينچ تا 32 اينچ، در اقصي نقاط كشور انجام مي شود؛ اين درحالي است كه 110 مركز انتقال، 56 تاسيسات و 9 ايستگاه فشارشكن در جاي جايِ اين مناطق تعبيه شده اند. با بهره برداري از 1000 كيلومتر خطوط لوله در دو سال اخير اين روند در كشور تسهيل و منجر به افزايش ضريب ايمني و سهولت انتقال،‌ كاهش حوادث و هزينه هاي صورت گرفته در اين بخش شده است.

گفتني است خط لوله 20 اينچ فرآورده هاي نفتي نائين- كاشان- ري به طول 430 كيلومترو تأسیسات مربوط، خط لوله 16 اينچي شازند-ري به طول 264 كيلومتر، خط لوله 14 اينچي تبريز-خوي-اروميه به طول 169 كيلومتر و خط لوله 26 اينچي آبادان-اهواز به طول 135 كيلومتر با آمدن به روي مدار بهره برداري طول خطوط لوله انتقال نفت خام و فرآورده ها را به بيش از 15 هزار كيلومتر رسانيده است.

ذخيره سازي فرآورده هاي اصلي با ظرفيت بيش از 13 میلیارد لیتر

توزیع روزانه بیش از 250 میلیون لیتر انواع فرآورده هاي نفتی اصلي در سراسر کشور يكي از وظايف شركت ملي پالايش و پخش محسوب مي شوئد. هم اكنون دراين مجموعه ذخیره سازی فرآورده های اصلي با ظرفيت بيش از 13میلیارد لیتر انجام مي شود.

بايد گفت تاسيساتي بالغ بر 3990 جایگاه عرضه ی بنزين، 2493جایگاه عرضه ی سی ان جی، ۵۰ مرکز سوخت گیری هواپیمایی در كشور استقرار دارند.

درحال حاضر تعداد جايگاه هاي عرضه كننده نفت گاز يورو4 از 166 باب در سال 97 به 500 باب در سطح كشور افزايش يافته است. همچنين بنزين يورو 4 در اقصي نقاط كشور توزيع مي شود؛ اين درحالي است كه از 8 كلانشهر در سال 97  هم اكنون حدود بيش از 80 درصد شهرهاي كشور تحت پوشش بنزين با استانداردهاي زيست محيطي يورو 4 قرار دارند

 اهم طرح‏ها و پروژه‏هاي اولويت‏دار در سال 1399

  • افزايش ظرفيت و رفع گلوگاه هاي پالايشگاه ستاره خليج فارس

  • بهره‏برداري از پروژه تصفيه نفت گاز پالايشگاه اصفهان

  • اجراي طرح‏هاي اقتصاد مقاومتي

                طرح پالايشي فراگير سيراف

                طرح توسعه و تثبيت ظرفيت پالايشگاه آبادان

            طرح احداث خط لوله جديد بندرعباس- سيرجان- رفسنجان

  • طرح‏هاي  Upgrading

                واحدهاي كك‏‏سازي پالايشگاه‏ بندرعباس

            واحدهاي كك‌سازي پالايشگاه شازند اراك

            واحد RHU پالايشگاه اصفهان

 

طرح‏هاي پالايشي پيش بيني شده در سال هاي آتي

   1400

   بهره برداري كامل از طرح تصفيه هيدروژني نفت گاز پالايشگاه تبريز

   1401

   بهره برداري از فاز 1 طرح تثبيت پالايشگاه آبادان

   بهره برداري از واحد تقطير در خلاء جديد پالايشگاه لاوان

   1403

   بهره برداري كامل از طرح تثبيت پالايشگاه آبادان

   بهره برداري از واحدهاي تصفيه هيدروژني نفت سفيد و نفت گاز و ايزومريزاسيون پالايشگاه شيراز

   بهره برداري از واحد RHU طرح بهينه سازي پالايشگاه اصفهان

   بهره برداري كامل از دو فاز 60 هزار بشكه در روز طرح فراگير پالايشي سيراف (بافرض توليد بنزين)

   1404

   بهره برداري از طرح احداث پالايشگاه آناهيتا

   1406

   بهره برداري از طرح افزايش كمي و كيفي بنزين پالايشگاه تهران

   1407

   بهره برداري كامل از طرح ارتقاي كيفي پالايشگاه‌هاي آبادان ، تهران ، تبريز و بندر عباس

   بهره برداري كامل از طرح بهينه‌سازي پالايشگاه اصفهان

   1408

   بهره برداري از فاز 1 طرح احداث پالايشگاه جاسك

   1409

   بهره برداري كامل از طرح احداث پالايشگاه جاسك